Ne Zaman Koçluq, Ne zaman Mentorluk?

Neden çalışıyoruz? Həmen həmen herkes, çoğu zaman kendine bu soruyu sorar. Daha konforlu yaşamak üçün, daha mutlu olabilmek üçün ya da herkes çalıştığı üçün… Evet, çalışıyoruz çünkü ihtiyacımız var. Modern dünyanın sunduğu böyük pastadan payımıza düşeni almak istiyoruz, belki de. İş yaşamı, insanın hayatıdır aslında. Hayat, iş-işlerden oluşmuştur. Eğer herhangi bir işiniz yoksa aslında həyatınız da yok demektir. Yalnız boşa harcadığımız vaktimiz vardır. Üçünde yaşadığımız modern dünyanın en böyük unsurlarından biri olan iş hayatı, günümüzde yüksələn ticari ilişkilər doğrultusunda işveren ve çalışan arasındaki diyaloğu birebir təsirsi altına alıyor. Ticaretin ilk ortaya çıkış nedeni insanların ihtiyaçlarını qarşılama arzusu iken, zamanla paranın keşfiyle ekonomik değer olarak insan həyatını təsirsi altına aldı. Her gün sabah saatlerinde işe gitmek üçün yola koyulan çalışan kesim, sürətli ve gelişen dünya koşulları ekseninde zamanlarının böyük kısmını iş odaklı yaşamaya başladı. Dolayısıyla da iş hayatı bireylerin ‘hayatı’ oldu. Bu yüzdendir ki, günün 11 saatini iş yerinde geçiren bireyler, huzurlu bir ortamda yer almak istiyor. Öte yandan dört duvar arasına sıkışan çalışan kesim, son yüzyılın vebası ‘stres’ ilə tanıştı. Fakat iş hastalığına kapılmayı önleyen gelişen metod ve yaklaşımlar, bireyi bu sıkışmış çemberin üçünden çıkardı. Peki nədir bu yaklaşımlar? Son dönemde sıklıkla qarşımıza çıkan ‘koçluq ve mentorluk’ bu yaklaşımların başında geliyor. Şu bir gerçek ki, birçok konuda olduğu gibi bu iki kavramı da birbirine karıştırıyor insanoğlu. Günümüzde koçluq ve mentorluk; çalışan performansını yükseltmek, idarə eticilərin liderlik yeteneklerini geliştirmek ve şəxsi inkişaf sürecini hızlandırmak üçün kullanılan yöntemlerin başında gelir. Bu yöntemler yalnız çalışanları motive edip performans artışını sağlamamakta, aynı zamanda bu performans artışının dışarıya müsbət yansımalarını da beraberinde getirmektedir. Mentorluk nədir? Mentor; aynı qurumun üçünde bulunan, o qurum üçünde farklı görevlerde çalışıp tecrübe kazanmış olan, astlarına şirkət politikası, qurum gereklilikleri, çalışma stratejiləri ve karyeranı yönlendirme konularında tavsiyelerde bulunan yol gösterici kimse olarak tanımlanabilir. Koçluq nədir? Koçluq ise; şəxslərin profesyonel liderlik ve idarə eticilik vasıflarını geliştirmeye yönelik , kısa vadeli belli hedeflerle yola çıkıp daha təsirli nəticəlara ulaşmayı hedefleyen geçmişi değiştirmekten çok gələcəyə yönelik çalışan bir hizmettir. Koçlar təlim verdikleri şəxsləre üçünde bulundukları koşulları geliştirmeyi, yeni hedefler belirleyip bunlara ulaşmaya çalışmayı ve yaşamlarındaki mühüm şeyleri bir sıraya koymayı öğretmektedirler.

Ne Zaman Koçluq, Ne zaman Mentorluk?

Koçluq ve mentorluk arasındaki farklara değinecek olursak; koçun temel hedefleri performansı geliştirmek, davranış dəyişikliyi yaratmak, beceri geliştirmek, dəyişikliyi idarə etmesini təmin etməktır. Mentorun temel hedefleri ise; mentinin şəxsi ve kariyer inkişafine rehberlik yapmak ve dəstəklemektir. Koçluqta gönüllülük zorunlu deyildir, mentorun gönüllülüğü esastır. Koçun odak noktası; problemler, vizyon, hedef odaklı inkişaf, performans, spesifik gündem- danışanın gündemidir. Mentorun odak noktası kariyer inkişafi, yeni ekibin qurumu mənaası, tanıması ve sosyalleşmesidir. Aynı zamanda, kariyer merdiven plmənaası ve bilgi transferidir. Koçluqta süreç ve ilişki, belli bir süreyi kapsar. Non-direktif -tavsiye verilmez, yönlendirme yapılmaz. Koçun konu ilə ilgili uzmanlığı, bilgisi olması şart deyildir. Koç, soru-sorgulama, düşündürtme yoluyla danışanın kendisini bulmasını sağlar. Mentor, uzun vadelidir. Süreç ve hedef odaklıdır. Tavsiye, deneyim aktarımı, geri bildirim, soru-sorgulama, modelleme yöntemleri uygulanır. Hedef odaklıdır. Koçun ytəsirn bir qurum tarafından özel bir təlim görmesi ve peşəkar koç olması gereklidir. Mentorun, başlangıçta iki – üç günlük təlim görmesi ve süreç takibi, nəticəların ölçümü yeterlidir.