*Koçluq təlimi almak isteyenlerin sayısında necə bir artış var?
Tüm dünyada 2008 yılında yaşanan krize ragmen Uluslararası Koçluq Federasyonuna kayıtlı koçların sayısında müthiş bir artış var. 2012 yılında ICF (Uluslararası Koçluq Federasyonu) tarafından yürütülen global araştırmaya göre, tüm dünyada 50,000 civarı koç olduğu tahmin ediliyor. Elimizde 2013 yılının veriləri yok, çünkü halen araştırma sürüyor. Bu veriye baktığımızda, 2011 yılında 11,000 olan ICF’e kayıtlı koç sayısından 2012 yılında nereye geldiğini ve necə bir artış olduğunu hesaplayabiliriz.
Koçluq, meslek edinmeye olan talep mənaında dünyanın belki de en hızla talebi artan mesleği.
Türkiye genelinde böyle bir araştırma henüz yok. Ancak, FLOW Uluslararası Koçluq Okulu olarak kendi verilərimizden söyleyebiliriz ki, Koçluq meslek olduğundan bu yana, talep ve sınıf doluluğu mənaında %30-40 civarında bir artış yaşıyoruz. Bunlara, telefonla ve farklı yollarla gelen talepleri dahil etmiyorum. Bu şekilde de bizi arayanların sayısı arttı, ancak koç olmaq, pek çok şəxs üçün de maliyetler yüksek olduğu üçün bir bütçe ve zaman plmənaası gerektiriyor.
*Ağırlıklı olarak kimler koç olmaq istiyor?
Kanada’daki programlarımıza başvuran şəxslərin ve koçluq təlimi alan şəxslərin profilleri Türkiye’ye nazaran daha fazla değişkenlik gösteriyor. Yaşam koçu olmaq isteyenler Kanada’da daha ağırlıklı iken; Türkiye’de profil daha çok qurumsal alanda çalışmak isteyen şəxslərden oluşuyor. Bu yüzden de daha çok qurumlarda çalışan beyaz yakalılar ve hatta orta ve üst düzey idarə eticilər koç olmayı talep ediyor. Burada amaç, qurumsal koçluq yapabilmek ki, burada da qurumların yatırımı daha çok idarə eticiləre olduğu üçün doğal olarak idarə etici koçluğu öne çıkıyor.
Bunların yanı sıra, koçluq təlimi alanların (en azından bizim öğrencilərimiz) tamamının üniversite mezunu olduğunu söyleyebilirim. Yaş ortalaması da 30’un üzeri. Başvurular ağırlıklı olarak İstanbul’dan geliyor. Təlime talebin daha çok kadın nüfustan geldiğini belirtmek mümkün olsa da, meslek olduktan sonra erkek nüfustan da talepler arttı. Burada bir istatistik vermek gerekirse, erkek katılımcı sayısında 1’e 3 bir artış olduğunu söyleyebilirim.
Yaşam koçluğu yapmak amacıyla gelen başvuruların neredeyse tamamının kadınlardan geldiğini söyleyebilirim.
*Koçluq üçün başvuru yapan şəxsləre örnek veriləbilir mi?
Bize başvuranlar daha çok orta ve üst düzey idarə eticilər. Ayrıca, henüz idarəetmə seviyesine gelmemiş olan beyaz yakalı qurum çalışanlarından da başvurular alıyoruz.
Koçluğun meslek olmasından sonra, Tepe idarə eticiləri arasından Koçluğu emeklilik planı olarak görenlerin sayısı da arttı. Burada bir istatistik veremiyorum ama şunu söyleyebilirim: daha önce koçluğu ciddiye almayan ve hatta qarşısında duran tepe idarə eticilərinden, bu kararın ardından koç olma kararı verip programımıza qatılanlar var. Bu inkişaf ilə, qurumların idarəetməlerinin koçluğa bakış açıları da değişti.
İnsan Resursları İdarə Eticilərinden de epey yoğun talep alıyoruz. İnsan Resursları alanında çalışanların meslekleri gereği koçluq becerilərini edinmeleri şart. Keza, benzer şekilde qurumlardaki idarə eticilərin de koçluq yapmayı öğrenmeleri ekip ve insan idarəetmə becerilərini yukarıya taşıyor. Burada amaç illa ki şəxsnin peşəkar koç olması deyilse de, koçluq insan ilişkilərine ve şəxsi farkındalıkta baş etme becerilərini çok yukarıya taşıdığı üçün qurumlar bu talebi yapıyor. Bu nedenle, pek çok qurum idarə eticilərini programımıza yolluyor, idarə eticilər de bu durumdan gayet memnun. Həm tatmin edici bir təlim sürecinden geçiyorlar, həm de meslek değeri taşıyan bir sertifikaya sahip oluyorlar. Qurum açısından da, idarə etici açısından da bir kazan-kazan durumu doğuyor.
Profillere örnek vermek gerekirse, örneğin en son programımızda bir holdingin Satış Direktörü; başka qurumlardan İnsan Resursları İdarə Eticiləri; başka bir qurumun Operasyondan Sorumlu Genel Müdürü; IT Direktörü; Satış İdarə Eticisi; Təlim Sorumlusu; Bir Grubun İdari İşler Bölüm Başkanı … gibi profilər var idi.
Bunların yanı sıra, bir de bireysel katılımcılarımızdan başvurular alıyoruz. Bu şəxslərin amacı koçluğu kendi farkındalıkları ve inkişafleri üçün kullanmak ve ilərleyen zamanlarda peşəkar koçluq yapabilmek.
*Okullar ilə digger Koçluq Təlimlerini Ayrıştırmak Mühüm
Benim burada bir ayrım yapmam gerekiyor: ICF akreditasyonuna sahip ACTP sertifikasyonuna götüren okulların təlimleri ilə ICF ACTP akreditasyonu olmayan qurumların təlimleri. ICF Akreditasyonu olmayan təlimlerin fiyatları çok değişkenlik gösteriyor ve sertifikayı veren qurumun belgesi olmağın ötesinde bir akreditasyon değeri yok. Pek çok şəxs uygun fiyatlı olduğu üçün bu təlimleri tercih ediyor, ancak daha sonra ytəsirnlik bakımından maalesef koçluq mesleğini icra etmekte zorlanıyorlar. Burada etik standartlar da mühüm, belki de en çok gündeme gelmesi gereken konu.
Okul seçiminde dikkat edilmesi gereken kriterler:
- Təlim saati- ICF’in şart koştuğu ve onayladığı minimum təlim saati 125 saattir
- Təlim içeriğinin ICF’in tüm dünyada keçirli ve tanımlı mesleki bilik və bacarıqlarini öğretiyor olması
- Təlimi veren şəxsnin aktif olarak peşəkar koçluq yapıyor olması
- Təlimi veren şəxsnin bilgi birikimi ve təcrübəsi
- Mentorluk ve süpervizyon olması
- Pratiği güclendirici yöntem ve yaklaşımların olması
- Sertifikanın keçirli bir sertifika olması
Koçluq meslek olduktan sonra, sertifikasyon mühüm bir konu halini aldı. Bu nedenle, peşəkar koç olmaq isteyen şəxsləre uyarım ICF ACTP akreditasyonuna sahip olan okulları seçmeleri.